|
Ekonomia społeczna
W ostatnich latach pojęcie ekonomii społecznej (gospodarki społecznej) uległo znacznej popularyzacji zarówno w skali lokalnej, jak i ogólnopolskiej. Jednocześnie omawiany termin nie jest jednoznacznie zdefiniowany. Należy uznać, iż wspólną przesłanką ujęć definicyjnych obejmujących te pojęcie, jest przyjęcie, że
ekonomia społeczna radzi sobie z zaspokajaniem i wypełnianiem potrzeb, których nie może wypełnić państwo lub sektor komercyjny nastawiony na maksymalizację zysków.
Ekonomię społeczną można ująć jako dziedzinę aktywności społecznej nie przynależnej rynkowi i państwu.
Kluczową zasadą w ekonomii społecznej jest przyjęcie prymatu działania na rzecz ludzi (członków, podopiecznych) a nie maksymalizacja zysku. Oznacza to, że dla jednostek ekonomii społecznej istotne znaczenie - obok celu gospodarczego - ma misja społeczna. Podmioty ekonomii społecznej, zaspokajając potrzeby swoich członków lub podopiecznych, często wykonują zadania, z których ani państwo, ani inne podmioty gospodarcze nie wywiązują się w sposób wystarczająco skuteczny.
Ekonomia społeczna oparta na wartościach solidarności, partycypacji i samorządności, odgrywa kluczową rolę w społecznym rozwoju lokalnym. Pozwala wykorzystywać zasoby ludzkie w sposób komplementarny do sektora prywatnego i publicznego, zapobiega wykluczeniu społecznemu i łagodzi napięcia społeczne. Mówiąc szerzej: ekonomia społeczna wspomaga proces budowania społeczeństwa obywatelskiego.
Za podstawę ekonomii społecznej uchodzi zjawisko przedsiębiorczości społecznej prowadzoną przez instytucje stanowiące „rdzeń” tego środowiska, tj. przedsiębiorstwa społeczne. Najbardziej popularną i często stosowaną definicją takiego podmiotu jest ta sformułowana przez pracowników europejskiej sieci badawczej EMES
(European Research
Network). W jej ujęciu
za przedsiębiorstwo społeczne uznaje się działalność o celach głównie społecznych, której zyski w założeniu są reinwestowane w te cele lub we wspólnotę, a nie w celu maksymalizacji zysku lub zwiększenia dochodu udziałowców czy też właścicieli. EMES określa kryteria społeczne i ekonomiczne, którymi powinny charakteryzować się inicjatywy wpisujące się w ekonomię społeczną.
Kryteria ekonomiczne:
- prowadzenie w sposób względnie ciągły, regularny działalności w oparciu o instrumenty ekonomiczne;
- niezależność, suwerenność instytucji w stosunku do instytucji publicznych;
- ponoszenie ryzyka ekonomicznego;
- istnienie choćby nielicznego płatnego personelu.
Kryteria społeczne:
- wyraźna orientacja na społecznie użyteczny cel przedsięwzięcia;
- oddolny, obywatelski charakter inicjatywy;
- specyficzny, możliwie demokratyczny system zarządzania;
- możliwie wspólnotowy charakter działania;
- ograniczona dystrybucja zysków.
( materiał opracowano w oparciu o serwis www.ekonomiaspoleczna.pl)
|